Milyar dolarlık projeden yeni ayrıntılar. Prometheus ne yapacak?

Amazon'un kurucusu ve milyarder Jeff Bezos destekli Prometheus projesine liderlik etmeleri önerilen iki araştırmacı, kendi kurdukları şirket bünyesinde geliştirdikleri yapay zeka modelini kamuoyuna duyurdu.

Geliştirilen sistemin, tek bir bilgisayarın işlem kapasitesini aşacak büyüklükteki bilgileri alıp üretebildiği kaydedildi.

Araştırmacıların kurduğu Accelerated Understanding Inc adlı şirket, testlerde tek bir komutta 5 trilyon veri parçasını işleyebilen farklı bir yapay zeka modeli geliştirdiğini açıkladı.

Bu kapasitenin, Anthropic ve Google'ın amiral gemisi modellerinin olağan işlem hacminin yaklaşık 5 milyon katına denk geldiği ve tek oturuşta Tolstoy'un "Savaş ve Barış" romanını bir kez değil 5 milyon kez okumaya benzediği aktarıldı.

Kurucu ortaklar Anima Anandkumar ve Benedikt Jenik, şirketin bugünkü tanıtımı öncesinde Reuters'a verdikleri özel mülakatta, geliştirdikleri yeni sistemin dili anlamak için değil, fizik için tasarlandığını belirtti.

Kullanıcılarla konuşurken cümledeki en doğru kelimeyi tahmin edebilen ChatGPT gibi sistemler dünyadaki metin verileriyle eğitilirken, geliştirilen bu alternatif yapay zekanın uzay ve zamandaki fiziksel olguları tahmin etmeyi öğrendiği kaydedildi.

Sistemin, Google'ın geliştirdiği ve ChatGPT'deki "T" harfini oluşturan Transformer mimarisini bir kenara bıraktığı ve fizik verilerini Anandkumar'ın yıllar önce öncülüğünü yaptığı nöral operatörler adlı teknolojiye dayanarak işlediği bildirildi.

Aynı zamanda California Teknoloji Enstitüsünde (Caltech) bilgi işlem ve matematiksel bilimler profesörü olan Anandkumar, "Zekaya dil merkezli bakış insanı merkeze koyar. Fiziği merkeze almak ise doğayı merkeze alan bir bakıştır" dedi.

Yapay zeka alanının öncülerinden Yann LeCun ve Fei-Fei Li'nin yönettiği girişimler de dahil olmak üzere çeşitli şirketlerin, mekansal gerçekliği metinle eğitilen modellerden daha iyi kavrayan "dünya modelleri" üzerine çalıştığı aktarıldı.

Accelerated Understanding, gözün göremediği olguları dahi tahmin edebilen daha genel kabiliyetli bir nöral operatör biçiminin en iyi yol olduğuna ve ticari faaliyetleri geliştirebileceğine inanıyor.

Söz konusu modelin kullanım alanlarından birinin çip tasarımı olduğu ifade edildi. Çeşitli şirketler yarı iletken uygulamaları için bilgisayar programlayan ve metin üzerinden akıl yürüten yapay zekalardan yararlanırken, Accelerated Understanding fiziğin daha derinlemesine kavranmasının bir çipin performansı için gereken malzeme ve sıcaklıkları laboratuvarda daha az deneme yanılma yaparak optimize etmenin anahtarı olduğunu savunuyor.

Şirket aynı yapay zekanın robotik sistemlere güç verebileceğini, aşırı hava olaylarını tahmin edebileceğini veya enerji şirketleri için jeolojik verileri tarayabileceğini değerlendiriyor.

Anandkumar, her alan için kırılgan ve özel matematik modelleri geliştirmek yerine, tek bir yapay zekanın iş dünyası için her türlü fizik sorgusunu çözebileceğini ifade etti.

Kurucu ortaklar, başlangıç aşamasında son tüketiciye yönelik bir ürün yerine kurumsal anlaşmalara odaklandıklarını söyledi.

İş dünyasındaki bazı aktörlerin ve Amazon'un kurucusu milyarder Jeff Bezos'un da benzer bir yaklaşımla ilgilendiği belirtildi.

Reuters'ın gördüğü toplantı kayıtlarına göre, yatırımcı ve biyoteknoloji girişimcisi olan, daha sonra Bezos ile birlikte Prometheus'un kurucu ortaklığını üstlenen Vik Bajaj, 2024'ün sonlarında Los Angeles bölgesindeki lüks bir restoranda yenen akşam yemeğinde Anandkumar ve Jenik ile bir işbirliği konusunu görüştü.

Anandkumar daha önce Amazon bünyesinde bilim insanı olarak çalışmış, Bezos'un ev sahipliği yaptığı dar kapsamlı yapay zeka zirvelerine katılmış ve Nvidia'da beş yıl yöneticilik yapmıştı.

Eşi Jenik'in ise yapay zeka altyapı mühendisi olduğu ve ikilinin kendi şirketlerini daha önce kurmuş oldukları aktarıldı.

Bajaj daha sonra araştırmacılarla "Project Prometheus" başlıklı bir teklif mektubunu ele aldı. Reuters'ın gördüğü teklif metninde Anandkumar'ın şirketin kamuoyundaki yüzü, yönetim kurulu üyesi ve bilimsel vizyonunun sahibi olabileceği yer aldı.

Teklife göre Jenik'in yönetim kurulu gözlemcisi olması, ikilinin şirketten yüzde 35 pay alması ve yıllık toplam 1 milyon dolarlık maaşlarının üç aylık çalışmanın ardından 2 milyon dolara çıkarılması öngörüldü.

Teklif mektubunda, aralarında Bezos'un da bulunduğu yatırımcılardan temin edilecek, mektupta "taahhüt edilmiş turlar" olarak nitelenen B Serisi finansmana kadar 2 milyar doları aşkın sermayenin ana hatları çizildi.

Anandkumar ve Jenik projelerini bağımsız olarak geliştirmeyi sürdürürken, Bezos ve Bajaj Haziran 2026'da Prometheus için 12 milyar dolarlık bir B Serisi yatırım topladı.

Prometheus'un karmaşık fiziksel sistemlerin üretimini otomatikleştirebilen bir yapay zekayı hedeflediği kaydedildi.

Finansman konularına değinmeyi reddeden Anandkumar, Accelerated Understanding'in yapay zekasını geliştirmek ve çalıştırmak için donanım kümeleri sağlayan bilgi işlem sağlayıcılarıyla halihazırda ortaklıkları bulunduğunu söyledi. Anandkumar bu ortakların adlarını vermekten kaçındı.

Nvidia, bu girişimi destekleyip desteklemediğine yönelik Reuters sorusunu yanıtsız bıraktı.

Anandkumar, bu fikrin peşinden gitmesi konusunda kendisini ilk teşvik eden kişinin Nvidia CEO'su Jensen Huang olduğunu belirtti.

Çip tasarımcısı şirket tarafından 2018'de işe alınan Anandkumar, Nvidia'nın grafik işlem birimlerinin (GPU) öncü yapay zeka çalışmalarında nasıl kullanılabileceğini araştıran bir bilim insanı ekibine liderlik etti.

İlk projelerden biri, hava durumu tahminlerinin tahmincilerin kullandığı karmaşık hesaplamalarla aynı doğrulukta yapay zeka ile nasıl hızlandırılabileceğini gösterdi.

Elde edilen sonuçların Huang'ı etkilediği ve Huang'ın Anandkumar'ın nöral operatörler konusundaki çalışmasını 2021 yılındaki yıllık Nvidia GTC Konferansı'nda sunduğu bildirildi.

Anandkumar, "Çok heyecanlandı" dedi. Yapay zekanın teorik fizikçilerin işini elinden alabileceğini söylediğinde Huang'ın, "Hepsini silip süpürmesini istiyorum" şeklinde yanıt verdiği aktarıldı.